Peter Pan ile ilk tanışmam 8 yaşlarında oldu. Babam iş dönüşü Walt Disney’in çizdiği Peter Pan çizgi romanı ile eve gelmişti. Saman  kâğıda, renkli basılmış bu kitaba âşık oldum diye bilirim. Onlarca defa okudum. Sayfaları tek tek ayrılana kadar. Romanı ile tanışman biraz daha sonra. Onu da  defalarca okuduğumu hatta yetişkinliğimde tekrar okuduğumu itiraf etmeliyim.

“Peter Pan” İskoçyalı yazar James Matthew Barrie’in eseri. Roman ilk kez 1911 yılında Peter Pan ve Wendy adı ile yayınlamış. Bu Barrie’nin ilk Peter Pan’i değildi. Daha önce, 1904 yılında Peter Pan Kensington Bahçelerinde adı ile ilk Peter Pan’in doğuş hikâyesini yayınlamıştı. O günden bu güne romanı birçok dile çevrildi, birçok kere adaptasyonu yapıldı, devam kitapları yazıldı. Türkçede de farklı yayın evlerinin farklı baskıları var.

Barrie, Peter Pan tüm haklarını “Great Ormond Street Hospital for Sick Children” isimli çocuk hastanesine bağışlamış. Hastane 2004 yılından Peter’ın düşler ülkesindeki serüvenini devam ettirmek için bir yarışma açtı. Yarışmayı Geraldine McCaughrean’in, “Peter Pan Define Avında” adlı eseri kazandı ve kitap tüm dünyada tek gerçek devam olarak yayınlandı. Bu kitabı Türkiye’de İş kültür yayınlan bulablirsiniz. Barrie’nin Peter Pan’ini orijinal metninden tam tercümesi ile aynı yayın evinden çıkmış. Şunu söylemeliyim ki bu devam romanı orijinal Peter Pan’in sahip olduğu samimi ve naif üsluba sahip değil. Yine de Wendy, Michael, ve John’nun yetişkinliklerini merek ediyorsanız okumaya değer.

Barrie’in Peter Pan’ine geri dönelim: Hikâye bir gece Peter gölgesini aramak için Darling’lerin çocuk odasının camından içeri girmesi ile başlar. Peter burada Wendy, Michael ve John ile tanışır. Onlara nasıl uçabileceklerini öğretir ve onları kayıp çocukların evine düşler ülkesine götürür. Düşler ülkesi tüm hoşlukların olduğu bir adadır. Korsanlar, kızıl derililer, denizkızları, vahşi hayvanlar ve sayısız maceranın olduğu bir yer.  Bir de adada korsanların şeytani lideri Kaptan Hook vardır. Hook, Peter’dan ölesiye nefret eder ve kayıp çocukları ortadan kaldırmaya kararlıdır. Bir plan yapar, çocukları ve Wendy’i kaçırır, Peter’ı zehirler. Peri Çıngırdak Peter’ı zehirlenmekten kurtarır. Korsan gemisindeki son yüzleşme gerçekleşir.

Kitabı çocukların rüyalarından esinlendiği, Sihir ve uçma fantezilerini içerdiği ve döneminin klişelerini kullandığı için eleştirilebilir. Yazıldığı dönem uygun olarak, kadının sadece ev ile ilgili sorumlulukları vardır. Irkçılığın olağan karşılar, Amerikan yerlilerine Kızılderili diye hitap eder. Şiddet açıkça tanımlanmasa da, öldürmek olağan bir davranış olarak verilir, çocuklar korsanlar tarafından yakalanır ve ölümle burun buruna gelir.

Modası geçmiş bazı fikirleri içerse de döneminin çok ötesinde dâhice yazılmış bir kitaptır. Zamanın ötesine geçmiş, her zaman okunacak olan bir roman. Esprili, etkileyici bir biçimde dramatik, coşkulu ve heyecanlı, anlatımı hikâyesi kadar muhteşem. Zengin bir dille yazılmış, Roman cinsellikle ilgili tek öğe kızların Peter’a olan, Peter’ınde asla anlamlandıramadığı ilgisi. Romandaki kötü kelime kullanımı da yok gibidir, Çılgıldak’ın Peter’a taktığı adlar dışında.

Diğer yandan hemen hemen her çocuğun aklından geçirdiği bir konuyu, evi terk etme, hikâyede yer almakta.  Anne babamıza çok kızgın olduğumuz bir anda aklımızdan geçmez mi, onları bırakıp çok uzaklara gitmek. Evet, öykü bize evi terk edip gidebilirsin, orada macera ve özgürlük var diyor. Ama aynı zamanda kötülük de var. Sen bu kötülüklerle baş edebilecek kadar güçlüsün, sana zarar vermek isteyenler ile baş edebilirsin. Ama bir yuvanın güvenirliği, anne-baba sevgisini yerini hiç bir şey almaz. Onlar seni karşılıksız, sever. Yokluğun onlara büyük üzüntü duyar.

Peter Pan çocukların okumaktan zevk alacağı bir kitap olmanın ötesinde, anne-babaların çocukları ile paylaşacağı bir kitap. Çocukluğunuz tatlı anılarından olan bir romanı kendi çocuğunuza okumanın vereceği zevk düşünebiliyor musunuz? Çocuğunuz kendi kendine okuyacak yaşta olsa bile ona bu kitabı okumanız duygusal ve sosyal acıdan ona çok fazla şey katacaktır. Okumanız sırasında onunla konuşacak birçok şey de bulacaksınız. Neler mi?

  • Fantezi ve gerçek arasındaki farkı nedir?
  • Peter Pan’ın hayatı ideal bir yaşam mı?
  • Peter gerçek ailesi ile daha mutlu olur muydu?
  • Çocuklar ailelerinden ayrıldıktan sonrada neden hala anne hikâyesi dinlemek istiyor?
  • Büyüyüp yetişkin olmak mı yoksa Peter gibi çocuk kalmak mı istersin?
Reklamlar